Spin-in mi, Spin-off mu?

Build aşamasının son halkasına geldik.

Önce MVP’den ürün-pazar uyumuna geçişi konuştuk. Ardından ilk müşteri ilgisinin tekrar edilebilir satışa dönüşüp dönüşmediğine baktık. Yani artık elimizde yalnızca fikir ya da prototip yok. Müşteriyle temas etmiş, ilk kullanım ya da satış sinyallerini almış, bazı varsayımlarını sahada test etmiş bir girişimden bahsediyoruz.

Bu noktadan sonra kurum içi girişimlerde yeni bir konu gündeme geliyor: Bu girişim kurum içinde nasıl konumlanacak?

Birçok kurumda iyi ilerleyen girişimler, bir süre sonra hâlâ “proje” gibi yönetilmeye devam ediyor. Bütçesi proje gibi açılıyor, kararları proje gibi alınıyor, çıktıları proje gibi takip ediliyor. Oysa belirli bir müşteri ihtiyacına temas eden, gelir modeli oluşmaya başlayan ve büyüme potansiyeli taşıyan bir girişim artık yalnızca proje mantığıyla ilerleyemiyor.

Çünkü girişim dediğimiz yapı, sürekli gelişen bir yapı. Müşteriyle değişiyor, satış sürecinden öğreniyor, ürününü güncelliyor, ekip ihtiyacı dönüşüyor. Bu yapıyı mevcut işlerin rutin onay ve bütçe döngülerinin içine sıkıştırdığınızda, zamanla hızını ve öğrenme refleksini kaybetme riski oluşuyor.

Bu yüzden Build’in sonunda yalnızca ürünün çalışıp çalışmadığına değil, bu girişimin hangi yapıda daha sağlıklı büyüyebileceğine de bakmak gerekiyor.

Bazı girişimler için kurum içinde kalmak en doğru yol olabilir. Eğer girişim ana şirketin mevcut müşteri tabanına, veri altyapısına, dağıtım ağına, operasyon gücüne ya da marka güvenine doğrudan bağlıysa, içeride büyümek ciddi bir avantaj sağlar. Buna spin-in diyebiliriz.

Ama içeride kalmak, eski kurallarla yönetilmek anlamına gelmemeli. Girişimin ayrı hedefleri, net bir sahibi, kendi başarı metrikleri ve daha hızlı karar alabileceği bir alanı olmalı. Aksi halde girişim içeride kalır ama girişim gibi davranamaz.

Bazı girişimler içinse kurumdan daha bağımsız bir yapı daha doğru olabilir. Hedef müşteri farklıdır, satış kanalı farklıdır, gelir modeli ana işten ayrışır, büyüme için dış yatırım gerekir ya da ekibe hisse/opsiyon gibi girişim dünyasına daha yakın araçlar sunmak gerekebilir. Böyle durumlarda spin-off seçeneği daha anlamlı hale gelir.

Spin-off, girişimi kurumdan koparmak olarak görülmemeli. Doğru kurgulandığında, kurumun yarattığı değerin farklı bir hız ve yapı içinde büyümesine alan açar. Kurum ortak olabilir, destekleyici olabilir, ilk müşteri olabilir, stratejik paydaş olabilir. Ama girişimin ihtiyaç duyduğu hareket alanı kurumun mevcut yapısında oluşmuyorsa, dışarıda büyümesi daha sağlıklı olabilir.

Burada kararın tek bir doğru cevabı yok. Her girişim için aynı model çalışmaz. Bazı yapılar kurumun içinde güçlenir, bazıları dışarı çıktığında hızlanır, bazıları ise ara bir modele ihtiyaç duyar. Ayrı iş birimi, iştirak, ortak girişim ya da venture studio benzeri yapılar da bu nedenle değerlendirilebilir.

Önemli olan, kararın kurumun kontrol etme isteğine göre değil, girişimin büyüme ihtiyacına göre verilmesi.

Peter Drucker’ın sevdiğim bir sözü var:

“Plans are only good intentions unless they immediately degenerate into hard work.”

Planlar, gerçek emeğe ve doğru yapıya dönüşmediği sürece iyi niyet olarak kalıyor.

Kurum içi girişimcilikte de benzer bir durum var. Discover’da problemi anlamak, Experiment’te varsayımları test etmek, Build’de ürünü ve ilk satış sinyallerini görmek çok değerli. Ama bu öğrenmelerin sürdürülebilir bir yapıya dönüşmesi için girişimin nerede, nasıl ve kimlerle büyüyeceğini de netleştirmek gerekiyor.

Build aşamasının sonunda elimizde yalnızca çalışan bir ürün olmasını beklemiyoruz. Kendi müşterisi, ilk gelir sinyalleri, öğrenen ekibi ve doğru konumlanma kararıyla büyümeye hazırlanabilecek bir girişim görmek istiyoruz.

Bir sonraki aşamada artık Scale’i konuşacağız.

Yeni fırsatları keşfetmek ve birlikte değer yaratmak isterseniz info@experinn.com mail adresim üzerinden her zaman iletişime geçebilirsiniz.

Experinn - Sosyal Medya Kanallarımız:

LinkedIn Hesabımız: https://www.linkedin.com/company/experinn/

Instagram Hesabımız: https://www.instagram.com/experinn