7×7 Global Yapay Zekâ Gündemi: Temmuz Ayında Neler Oldu?

Yapay Zekâ

7×7 Global Yapay Zekâ Gündemi: Temmuz Ayında Neler Oldu?

2 Ağustos 2026 · Enis Erdem Yurdatapan

Aylık global yapay zekâ gündemini derli toplu kategorilere bölünmüş bir şekilde hazırlayıp sunduğum 7×7 Global Yapay Zekâ Gündemi’nin 2.sayısı hazır. Geçen ayki bölüme göre bazı kategori ve format değişimlerine de gittim. Umarım bu sayıyı daha çok beğenirsiniz :) Hazırsanız hep birlikte hızlıca gündeme giriş yapalım.

Merhabalar,

Aylık global yapay zekâ gündemini derli toplu kategorilere bölünmüş bir şekilde hazırlayıp sunduğum 7×7 Global Yapay Zekâ Gündemi’nin 2.sayısı hazır. Geçen ayki bölüme göre bazı kategori ve format değişimlerine de gittim. Umarım bu sayıyı daha çok beğenirsiniz :)

Hazırsanız hep birlikte hızlıca gündeme giriş yapalım.


1. AI Devlerinin Yarışı, Model Gündemi, Çipler ve AI Altyapısı

Article content

A) OpenAI, Yeni Model ve Özelliklerle ChatGPT Deneyimini İyileştirmeye Odaklandı.

  • Sol, Terra ve Luna modellerinden oluşan GPT-5.6 ailesini genel kullanıma açtı.

  • GPT-Live ile sesli konuşmaları daha doğal hale getirirken ChatGPT Work ile bağlı uygulamalardan rapor, sunum, tablo ve web uygulaması hazırlanmasını sağladı.

  • ChatGPT Voice’u Work ve Codex ile birlikte çalışacak şekilde masaüstüne taşıdı.

  • Atlas tarayıcısını kapatma kararı alarak tarayıcı tabanlı agent özelliklerini ChatGPT masaüstü uygulaması, Codex ve Chrome eklentisine taşımaya başladı.

  • Presence ile şirketlerin müşteri hizmetleri ve kurum içi destek süreçleri için sesli ve yazılı ajanlar kurmasının önünü açtı.

  • Modellerindeki açıkları otomatik olarak arayan GPT-Red’i tanıttı ve Bio Bounty programını kalıcı hale getirdi.

B) Anthropic, İş Dünyası ve Farklı Mesleklerin AI ile Dönüşümü Üzerine Geliştirmeler Yayınladı.

  • Claude Cowork’ü web ve mobil uygulamalara taşıyarak yazılım dışındaki uzun iş akışlarının farklı cihazlardan yönetilmesini sağladı.

  • Bilim insanları için literatür taraması, veri analizi ve makale hazırlamayı birleştiren Claude Science’ı kullanıma açtı.

  • Güvenlik ekiplerinin kod tabanlarını tarayabilmesi için Claude Security’yi tanıttı.

  • Economic Index Connector’ı Claude’a ekleyerek kullanıcıların AI’ın hangi mesleklerde ve görevlerde nasıl kullanıldığını gerçek kullanım verileri üzerinden sorgulayabilmesini sağladı.

  • Ode adlı yeni hizmet şirketiyle kurumların fikir aşamasındaki AI projelerini çalışan sistemlere dönüştürmeyi hedefleyen oluşumu hayata geçirdi.

  • Model tarafında Sonnet 5 ve Opus 5’i duyurdu, Fable 5’i ise yeni güvenlik önlemleriyle yeniden kullanıma açtı.

C) Google, Ürün ve Çip Ekosisteminde Önemli Adımlar Attı.

  • Gemini 3.6 Flash, Gemini 3.5 Flash-Lite ve siber güvenlik görevlerine odaklanan Flash Cyber modellerini tanıttı.

  • Gemini Spark’ı web üzerindeki gelişmeleri takip eden ve belirlenen koşullar gerçekleştiğinde kendiliğinden aksiyon alabilen bir ajana dönüştürdü.

  • Managed Agents’a arka planda çalışma ve uzak MCP sunucularına bağlanma özellikleri ekledi.

  • Search’ü Instacart, Canva ve YouTube Music gibi uygulamalarla birleştirirken Gemini’yi Samsung’un telefon, saat ve akıllı gözlük ekosistemine taşımaya hazırlanıyor.

  • Gemini için mevcut TPU’lardan 6 ila 10 kat daha verimli çalışması hedeflenen Frozen v2 adlı özel bir çip geliştirdiği bildirildi. Çipin tasarımı hâlâ geliştirme aşamasında ve 2028’de kullanıma alınması planlanıyor.

  • Gemini aylık 950 milyon kullanıcıya ulaşırken Google Cloud gelirlerinin yıllık %82 büyüdüğünü raporladı.

D) Microsoft, Kendi Model Portföyünü Oluşturmak İçin Çalışmaya Devam Etti.

  • Microsoft’un bazı iç ürünlerinde OpenAI ve Anthropic yerine kendi geliştirdiği modelleri kullanmaya başladığı bildirildi.

  • Görsel üretimi için MAI Image 2.5 Pro’yu, düşük gecikmeli ses deneyimleri için MAI Voice 2 Flash’ı tanıttı.

  • Şiir ve yaratıcı yazım odaklı deneysel modeli Ode Poetry’yi yayımladı.

  • Mistral ile ortaklığını büyüterek şirkete yeni finansman ve bulut kapasitesi sağlamaya hazırlanırken AMD ile Helios AI sunucu sistemi üzerinde çalışmaya başladı.

  • Microsoft Foundry’ye Claude modellerini de ekleyerek kurumsal müşterilerine farklı model sağlayıcılarından seçenekler sunmayı sürdürdü.

  • Satya Nadella ise şirketleri AI demolarına ve pilot projelere takılı kalmamaları, ölçülebilir iş sonuçlarına odaklanmaları konusunda uyardı.

E) Nvidia, Fiziksel AI ve Altyapı Tarafında Bazı Hamleler Yaptı.

  • Vera Rubin platformunun CPU tarafını güçlendirecek Vera mimarisini duyurdu.

  • Robotik ve simülasyon uygulamaları için geliştirdiği Cosmos 3 Edge’i tek GPU üzerinde çalışabilecek hale getirdi.

  • Japonya’da robotik, sağlık, telekom ve endüstriyel uygulamalara yönelik yerel iş birliklerini genişletti.

  • Büyük ölçekli AI altyapılarının kurulmasını kolaylaştırmak için sermaye ortaklarıyla geliştirdiği işlem gücü finansmanı modelini büyüttü.

  • Palantir ile güvenli kurumsal AI uygulamalarını hızlandırmayı hedefleyen yeni bir ortaklığa gitti.

F) Meta, Görsel ve Video Alanında Yeni Modellerini Duyurdu.

  • Görsel üretimi için Muse Image’ı, video üretimi için Muse Video’yu tanıttı.

  • Akıllı gözlüklerde daha uzun kayıt yapılmasını ve çevrenin sürekli algılanmasını sağlayan Super Sensing özelliklerini test etmeye başladı.

  • Vibe coding yaklaşımıyla basit oyunlar üretmeye odaklanan Pocket uygulamasını kullanıma açtı.

  • Mark Zuckerberg, çalışanlarına AI ajanlarının beklediği hızda ilerlemediğini ve Meta’nın daha güçlü ürün deneyimleri geliştirmesi gerektiğini söyledi.

  • Meta’nın veri merkezi kapasitesinin bir bölümünü dış müşterilere açarak bulut pazarına girmeyi planladığı bildirildi.

  • Şirketin ayrıca Anthropic modelleri için 10 milyar dolarlık işlem gücü anlaşması yapmayı değerlendirdiği aktarıldı.

G) xAI, Grok’un Agentic Kapasitesini Artırmaya Çalıştı.

  • Daha güçlü akıl yürütme, kodlama ve gerçek zamanlı bilgi kullanımı iddiasıyla Grok 4.5’i duyurdu.

  • Grok Automations ile belirli zamanlarda veya koşullar gerçekleştiğinde çalışan görevler oluşturulmasını sağladı.

  • Grok Build’e Git deposu yükleme desteği ekleyerek mevcut kod tabanları üzerinden uygulama geliştirmeyi kolaylaştırdı.

  • Yeni Excel eklentisiyle Grok’u veri analizi, formül yazımı ve tablo yorumlama işlerinin içine taşıdı.

  • Voice Agent Builder sayesinde markaların ve geliştiricilerin kendi sesli ajanlarını oluşturabilmesinin önünü açtı.

  • Elon Musk ayrıca Grok Imagine kullanılarak hazırlanacak AI yapımı bir Odyssey filmini yıl sonuna kadar yayımlamayı planladığını açıkladı.


2. Regülasyon, Güvenlik ve Sorumluluk Odağında Yapay Zekâ

Article content

A. Frontier Modeller İçin Ortak Güvenlik Standartları

  • Deep Mind CEO’su Demis Hassabis, en gelişmiş AI modellerinin kamu gözetiminde ve sektör finansmanıyla test edileceği ortak bir standart oluşturulmasını önerdi.

  • Anthropic, güçlü modeller için üçüncü taraf güvenlik denetimleri, daha açık risk raporları ve kritik altyapı değerlendirmeleri içeren eyalet düzenlemelerini destekledi.

B. AI Yarışının Güvenlik Yatırımlarına Etkisi

  • Chicago Üniversitesi araştırması, AI şirketleri arasındaki rekabet arttıkça güvenlik yatırımlarının ve sorumlu ürün kararlarının zayıflayabileceğini öne sürdü.

C. Otonom AI Sistemlerinin Siber Güvenlik Sınavı

  • OpenAI’ın güvenlik testi için kullandığı modeller, izole araştırma ortamından çıkarak Hugging Face altyapısındaki bir açığa ve Modal Labs müşterisine ait korumasız bir sisteme ulaştı.

D. Biyolojik Tehditlere Karşı AI Hazırlığı

  • Google DeepMind ve Isomorphic Labs; salgın takibi, erken uyarı, aşı geliştirme ve biyoloji modellerinin kötüye kullanımını izlemek için Bioresilience programını başlattı.

E. Tehlikeli Bilginin Model İçinde Kapatılması

  • Anthropic, henüz üretim modellerinde kullanılmayan GRAM yöntemiyle siber güvenlik ve viroloji gibi çift kullanımlı bilgi alanlarının modelin genel performansını bozmadan kapatılabilmesini test etti.

F. Modellerin İç Dünyasını Denetleme Çalışmaları

  • Anthropic’in araştırması, Claude’un karmaşık görevlerde bilgiyi geçici olarak tuttuğu ve farklı parçaları birleştirdiği “J-space” adlı ayrı bir iç temsil alanı kullanabildiğini öne sürdü.

G. Kamuya Açık İçerik ve Kullanıcı Rızası

  • Meta, herkese açık Instagram profillerini referans alarak AI görselleri üreten özelliğini mahremiyet ve izin tepkilerinin ardından geri çekti.


3. Devletlerin AI Hamleleri ve Ülkeler Arası Yarış

Article content

A. Gelişmiş AI Modelleri Bilimsel Araştırmanın Ortak Altyapısına Dönüşüyor.

  • ABD, 15’ten fazla federal kurumu ortak bir AI altyapısında buluşturacak Genesis Mission kapsamındaki 278 bilimsel proje için 5 milyar doların üzerinde kaynak ayırdı.

  • OpenAI, ABD hükümetinin yürüttüğü Genesis Mission’a katılarak yaklaşık 2.000 kamu araştırmacısına Codex erişimi ve seçilen bilimsel projelere API desteği sağlayacağını açıkladı.

  • ABD Deniz Kuvvetleri Lisansüstü Okulu, siber güvenlikten afet müdahalesine kadar kamu araştırmalarında kullanılmak üzere Nvidia’nın DGX GB300 süper bilgisayarını devreye aldı.

B. AI Destekli Savunma Yarışı ABD’den Avrupa’ya Yayılıyor.

  • ABD Savunma Bakanlığı, askeri operasyonlarda kullanılabilecek yeni nesil bilgi işlem altyapısı için SpaceX ile görüşmelere başladı.

  • Almanya merkezli Helsing, Ukrayna ordusundan elde edilen saha verileriyle geliştirdiği otonom drone’ların üretimini artırmak için ülkedeki gizli fabrikasının kapasitesini genişletti.

  • Avrupa ülkeleri, savunma teknolojilerinde ABD’ye bağımlılığı azaltmak için yerli AI ve otonom sistem şirketlerine aktarılan kamu kaynaklarını artırdı.

C. Yerli Çip ve Veri Merkezi Kapasitesi Stratejik Önceliğe Dönüşüyor.

  • Çin, ABD’nin çip ihracatı kısıtlamalarına karşı Huawei gibi yerli üreticileri destekleyerek kendi AI donanım ekosistemini kurmaya hız verdi.

  • Çinli Z.ai, yerli çiplerle çalışan büyük bir veri merkezini tamamlayarak modellerini Nvidia’ya daha az bağımlı bir altyapıyla eğitmeye başladı.

  • Güney Kore hükümeti, Samsung ve SK Hynix’in küresel AI çipi yarışındaki konumunu korumak için sektöre sağlanan kamu desteğini genişletmeye hazırlandı.

  • ABD, Çin’in gelişmiş AI sistemlerine erişimini yavaşlatmak amacıyla ileri seviye çip ve üretim ekipmanlarına yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırmaya devam etti.

  • Avrupa, kamu kurumları ve düzenlemeye tabi sektörlerin verilerini bölge dışına çıkarmadan model kullanabilmesi için egemen AI ve yerel veri merkezi yatırımlarını hızlandırdı.

D. Model Erişimi Ülkeler Arasında Yeni Bir Teknoloji Sınırı Oluşturuyor.

  • ABD yönetimi, Çinli şirketlerin geliştirdiği gelişmiş AI modellerine erişimin ulusal güvenlik gerekçesiyle sınırlandırılmasını değerlendirmeye başladı.

  • Pekin yönetimi de ileri seviye Çin modellerinin ağırlıklarının ve teknik bilgilerinin ülke dışına çıkarılmasını kontrol edecek yeni kurallar üzerinde çalıştı.

  • Çin, Apple’ın Alibaba ile geliştirdiği yerelleştirilmiş AI özelliklerine onay vererek yabancı şirketlerin ülkede model sunabilmesini yerli ortaklık şartına bağlayan yaklaşımını sürdürdü.

  • Çinli düzenleyiciler, kişisel AI asistanlarının hangi verilere erişebileceğini ve kullanıcılarla nasıl etkileşim kurabileceğini belirleyecek yeni kurallar hazırladı.

E. Açık Ağırlıklı Modeller İhracat Kontrollerinin Yeni Cephesine Dönüşüyor.

  • ABD’deki politika tartışmaları, Çin’e uygulanan çip kontrollerinin açık ağırlıklı AI modellerini de kapsayacak şekilde genişletilip genişletilmemesine odaklandı.

  • Nvidia, Microsoft, Meta, Google ve OpenAI’ın da yer aldığı teknoloji şirketleri, açık modellerin sınırlandırılmasının ABD’nin rekabet gücüne zarar vereceğini savunan ortak bir mektubu hükümete sundu.

  • Anthropic, ortak mektuba katılmayarak güçlü modeller için zorunlu güvenlik testlerini, daha sıkı çip kontrollerini ve model kopyalama girişimlerine karşı devlet müdahalesini destekledi.

F. Ülkeler Küresel AI Yönetişiminde Söz Sahibi Olmak İçin Yeni Yapılar Kuruyor.

  • Çin’in öncülüğündeki 29 ülke, AI politikaları ve teknik standartlar konusunda işbirliği yapmak amacıyla Dünya Yapay Zekâ İşbirliği Örgütü’nü kurmak üzere Şanghay’da anlaşma imzaladı.

  • Çin, yeni yapı kapsamında açık teknolojilerin paylaşılmasını, ortak standartların hazırlanmasını ve gelişmekte olan ülkelerin AI altyapısına erişiminin desteklenmesini önerdi.

  • ABD ise AI yönetişimindeki liderliğini ihracat kontrolleri, federal güvenlik standartları ve müttefik ülkelerle kurduğu teknoloji ortaklıkları üzerinden korumaya çalıştı.

G. Avrupa, AI Pazarını Hem Rakiplere Açmaya Hem de Kendi Altyapısını Kurmaya Çalışıyor.

  • Avrupa Birliği, Google’ın Android ve arama hizmetlerinde tuttuğu bazı verileri rakip şirketlerle paylaşmasını zorunlu hale getirdi.

  • AB’nin rekabet kuralları doğrultusunda Meta’nın aldığı kararın yeniden değerlendirilmesinin ardından ChatGPT’nin WhatsApp üzerinden Avrupa’daki kullanıcılara sunulmasının önü tekrar açıldı.

  • Avrupa ülkeleri, kamu verilerinin bölge içinde tutulabilmesi için yerel bulut sistemlerini, egemen AI altyapılarını ve Avrupa merkezli model sağlayıcılarını desteklemeye başladı.

  • Avrupa Birliği, bir yandan yabancı teknoloji şirketlerinin pazar gücünü düzenlerken diğer yandan ABD ve Çin’e bağımlılığı azaltacak yerli AI kapasitesi oluşturmaya yöneldi.


4. Yapay Zekânın İş Dünyasındaki Gerçek Sınavı

Article content

A. AI Native Şirketler Daha Küçük, Daha Kıdemli ve Ajanlarla Çalışan Ekipler Kurmaya Başladı.

  • Coinbase, 1.200 AI ajanını küçük insan ekiplerinin ajanların bağlamını ve sonuçlarını denetlediği bir çalışma düzeninde kullanmaya başladı.

  • INSEAD ve Harvard Business School araştırmasına göre AI native şirketler yaklaşık %25 daha az çalışanla, daha kıdemli ve daha yatay ekipler kuruyor. Araştırma, bu şirketlerde giriş seviyesi çalışanlarla yöneticilerin oranının azalırken mühendislik rollerinin ağırlığının arttığını gösterdi.

B. Şirketler Tek Bir AI Sağlayıcısına Bağlanmak Yerine Kendi Model Katmanlarını Kurmaya Başladı.

  • Starbucks, mağaza operasyonlarında Microsoft ve IBM’e bağımlılığını azaltmak için kendi AI sistemlerini geliştirmeye başladı.

  • SpaceX, farklı AI modellerini şirket içinde tek sistem üzerinden seçip yönetecek Cursor Router adlı kurumsal altyapısını tanıttı.

  • Sakana AI, görevin türüne göre farklı modelleri ve ajanları tek API üzerinden otomatik olarak seçen Fugu sistemini kullanıma açtı

C. AI Ajanlarını Gerçek İşlere Bağlamak İçin Ölçüm, İzolasyon ve Erişim Kontrolleri Öne Çıktı.

  • DoorDash, AI kod inceleme araçlarını 105 geçmiş değişiklik üzerinde test etmek için DashBench adlı şirket içi değerlendirme sistemini geliştirdi. DoorDash’in testlerinde tek modeller hataların yalnızca %20–30’unu yakalarken iki modelin birlikte kullanıldığı sistem kritik hataların 10’da 8’ini buldu.

  • Perplexity, ajanların web’de işlem yapması ve kod çalıştırması için şirketin ana sistemlerinden ayrılmış güvenli sandbox ortamları hazırladı.

  • Alibaba, kaynak kodu ve şirket verilerinin dış sistemlere aktarılabileceği endişesiyle Claude Code’un kurumsal platformlarda kullanılmasını yasakladı.

D. AI Ürünlerinde Gerçek Değer, Günlük Kullanım ve Gelir Rakamlarıyla Ayrışmaya Başladı.

  • Hukuk teknolojisi şirketi Harvey, bir çeyrekte 100 milyon dolar net yeni ARR eklerken %53 DAU/MAU oranına ulaştı.

  • Gamma, AI destekli sunum ve içerik üretim ürünleriyle 50 kişilik bir ekiple yıllık 100 milyon dolar gelir seviyesine çıktı.

  • AI modellerini karşılaştıran Arena platformunun yıllık 100 milyon dolar gelir ölçeğine ulaştığı bildirildi.

E. AI Kullanımı Bazı Şirketlerde İstihdamı Büyütürken Bazı Junior Rolleri Daralttı.

  • 21.559 şirketi kapsayan araştırmada AI’ı yoğun kullanan işletmelerin çalışan sayısı %10,2, giriş seviyesi istihdamı ise %12 arttı.

  • Data Driven VC verilerine göre yatırım şirketlerinin %45’i junior yatırımcı pozisyonlarını azaltmayı planlarken yalnızca %2’si yeni junior yatırımcı işe almak istiyor.

  • Aynı araştırmada firmaların yarısının mühendis işe almayı planlaması, yatırım ekiplerindeki kaynakların analizden teknik altyapıya kaydığını gösterdi.

  • Amazon, müşteri odaklı AI ürünlerine daha fazla kaynak ayırmak için AGI ekibinde işten çıkarmaya gitti.

F. Şirketler AI Çağında Yeni Roller Açarken İşe Alım Ölçütlerini de Değiştirdi.

  • Agent Trainer ve Agent Manager gibi ajanları eğitmeye, değerlendirmeye ve denetlemeye odaklanan yeni roller ortaya çıkmaya başladı.

  • AI ürün yöneticisi mülakatlarında model seçimi, RAG, ajan sistemleri, GPU kullanımı ve değerlendirme yöntemleri sorgulanmaya başladı.

  • MIT Technology Review’ın aktardığı araştırma, AI destekli işe alım sistemlerinin kullanım sırasında yeni stereotipler geliştirebildiğini gösterdi.

  • Meta çalışanları, işten çıkarma değerlendirmelerinde AI kullanıldığı iddiasıyla şirkete dava açtı.

G. AI Ajanları Ödeme ve Satın Alma Yetkisi Kazandıkça Yeni Bir Sorumluluk Altyapısına İhtiyaç Doğdu.

  • CB Insights, ajanların ürün keşfi, kimlik, ödeme ve satış sonrası işlemlere girmesini sağlayan 170’ten fazla şirketi haritaladı.

  • Coinbase, AI ajanlarının ödeme, kimlik doğrulama ve finansal işlem gerçekleştirebilmesi için yeni araçlar sundu.

  • Salesforce, ajanların ürün önerisi, müşteri desteği ve alışveriş süreçlerini yönetmesini sağlayan Agentforce Commerce’i genişletti.

  • GenLayer’ın Internet Court girişimi, ajanların gerçekleştirdiği hatalı veya yetkisiz işlemlerden doğan anlaşmazlıkları AI destekli hakemlikle çözmeyi hedefliyor.


5. Fiziksel Yapay Zekâ ve Sektörel Uygulamalar

Article content

A. Üretim ve Lojistik Ortamları

  • Apptronik’in Apollo 2 robotları, Robot Park’ta üretim, lojistik ve perakende görevlerinden eğitim verisi topluyor.

  • AlphaEvolve, FM Logistic’in depo rotalarında %10,4 iyileşme sağladı.

  • RoboReward, robot videolarını puanlayarak gerçek robotların eğitim sürecini geliştirdi.

B. Sağlık Operasyonları

  • Surgie adlı insansı robot, cerrahlarla birlikte laparoskopik safra kesesi ameliyatı gerçekleştirdi.

  • Candid Health, sağlık faturalama ve sigorta talebi süreçlerini otomatikleştirmek için 120 milyon dolar yatırım aldı.

  • Bunkerhill Health, hastane otomasyonu ve FDA onaylı AI ajanları için 25 milyon dolar topladı.

C. Genom Analizi ve Doku Üretimi

  • PacBio, AlphaEvolve ile DNA dizileme hatalarında %30 azalma sağladığını açıkladı.

  • Auxilium Biotechnologies, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda karaciğer, böbrek ve kıkırdak hücre yapıları üretmek için biyoyazıcı kullandı.

D. Doğal Afetler

Google destekli FireSat programı, orman yangınlarını büyümeden tespit edecek küresel ağ için üç yeni uydu fırlattı.

FireSat’ın pilot uydusu, 5×5 metre büyüklüğündeki erken aşama yangınları tespit edebildi.

E. Enerji ve Soğutma İhtiyacı

  • Panthalassa, dalga enerjisi, deniz suyuyla soğutma ve uydu bağlantısıyla çalışacak otonom okyanus veri merkezleri geliştiriyor.

F. Telefon Dışında Yeni Cihaz ve Kontrol Arayüzleri

  • Oasis, parmak hareketleri ve fısıltıyla bilgisayar kontrolü sağlayan akıllı yüzüğünü tanıttı.

  • Lenovo, sesli ödev desteği, sınıf modu ve ebeveyn kontrolü sunan 44 dolarlık AI Student Phone’u piyasaya sürdü.

  • OpenAI ve Work Louder, Codex ajanlarının durumunu gösteren ve işlem gücünü kontrol etmeyi sağlayan Codex Micro klavyeyi tanıttı.

G. Girişim ve Yatırım Piyasası

  • CB Insights, 2026’nın ikinci çeyreğinde endüstriyel insansı robot girişimlerinde 20, robot foundation model şirketlerinde 15 yatırım anlaşması gerçekleştiğini açıkladı.

  • NEURA Robotics 1,4 milyar dolarlık Series C, Mind Robotics ise 400 milyon dolarlık Series B yatırımı aldı.

  • Y Combinator’ın Winter 2026 dönemindeki 199 girişimde robotik, fiziksel otomasyon ve AI native hizmetlerin ağırlığı arttı.


6. Yapay Zekâ ile Yeni İş Modelleri

Article content

A. Yazılı Sohbet Yerine Görsel ve Göreve Özel Arayüzler

  • Eren Bali’nin yeni girişimi Monogram, klasik sohbet kutusu yerine kullanıcının amacına göre tablo, form, akış ve görsel panolar oluşturan AI uygulaması için 40 milyon dolar yatırım aldı.

B. Yazılım Lisansı Yerine Tamamlanan Hizmet

  • Y Combinator, çalışanlara yardımcı olan copilot’lar yerine muhasebe, müşteri hizmetleri ve operasyon gibi dışarıdan alınan hizmetleri tamamen üstlenen AI girişimlerine yöneldi. Yeni AI SaaS modeli, kullanıcı başına sabit lisans yerine tamamlanan iş, işlem hacmi ve sağlanan sonuç üzerinden ücretlendirmeyi öne çıkarıyor.

C. Web İçeriğinin AI Şirketlerine Ücretli Açılması

  • Cloudflare, AI şirketlerinin yayıncıların web sitelerini taramak için ödeme yapmasını sağlayacak yeni bir erişim modeli geliştirdi.

D. İnsan Uzmanlığının AI Eğitim Verisine Dönüşmesi

  • Mercor, uzmanları AI modellerinin eğitimi, veri etiketleme ve değerlendirme görevleriyle buluşturan pazaryeri için 500 milyon dolar yatırım ve 20 milyar dolar değerleme arayışına girdi.

E. Kişisel Bilginin Ölçeklenebilir Bir AI Hizmetine Dönüşmesi

  • Uare.ai, kullanıcıların sesini, belgelerini, deneyimlerini ve bağlı hesaplarını kullanarak kişisel bir “Human Life Model” oluşturuyor. Kullanıcılar kendi bilgileri ve üsluplarıyla içerik üreten, toplantılara katılan ve danışmanlık hizmeti sunan kişisel AI sistemleri kurabiliyor.

F. Farklı AI Modellerini Tek Noktadan Satan Platformlar

  • OpenRouter, farklı şirketlerin AI modellerine tek API üzerinden erişim, fiyat karşılaştırması ve otomatik model yönlendirme hizmeti sunuyor.

  • Stripe OpenRouter’ı 10 milyar dolara satın almak için görüşüyor.

G. Saha Etkileşimlerinin AI Koçluk Verisine Dönüşmesi

  • Siro, saha satış ekiplerinin yüz yüze müşteri görüşmelerini mobil cihazlarla kaydederek çalışanların davranışlarını AI destekli koçluk verisine dönüştürüyor. Şirket, CRM sistemlerinin yalnızca sonucu gördüğü satış süreçlerinde müşteriyi ikna eden veya satışın kaybedilmesine yol açan davranışları görünür hale getiriyor.


7. Eğitim, Kültür, Sanat ve Toplumda Yapay Zekâ

Article content

A. Akademik Araştırmalar

  • OpenAI, bilim, matematik ve mühendislik alanlarında çalışan 100 bin akademik araştırmacıya gelişmiş ChatGPT modellerini ücretsiz açacağını duyurdu.

B. Çocuklar ve Gençler

  • ABD Temsilciler Meclisi, çocukların çevrim içi güvenliğini artırmayı hedefleyen Kids Act düzenlemesini kabul etti.

  • OpenAI; yaş tahmini, ebeveyn kontrolleri, Study Mode, mola hatırlatmaları ve risk bildirimlerinden oluşan gençlere yönelik yeni koruma yaklaşımını açıkladı.

C. Sinema ve Oyun

  • Tamamen AI ile oluşturulan oyuncu Tilly Norwood’un Misaligned adlı uzun metraj filmde rol alacağı açıklandı.

  • Roblox, mobil kullanıcıların metin komutlarıyla oyun sahneleri ve etkileşimli deneyimler oluşturmasını sağlayan yeni üretim aracını kullanıma açtı.

D. Müzik

  • Spotify, kullanıcıların konuşarak müzik, podcast ve sesli kitap keşfedebildiği Talk to Spotify özelliğini başlattı.

  • ElevenLabs, Music v2’ye referans seslerle üretimi yönlendiren References ve Sound Control özelliklerini ekledi.

  • Google, melodi, söz, vokal, tempo ve süre üzerinde daha fazla kontrol sağlayan Lyria 3.5’i Flow Music içinde kullanıma açtı.

E. Erişilebilirlik

  • Meta ve ABD Ulusal II. Dünya Savaşı Müzesi, çevredeki nesneleri ve yazıları sesli olarak tarif edebilen Ray-Ban Meta gözlüklerini görme engelli gazilere dağıttı.

F. İnsan Emeği ve Şeffaflık

  • Substack, yazarların AI kullanımını açıklamasını sağlayan “How I make this” bölümlerini ve Pangram destekli tespit aracını devreye aldı.

  • Patreon, içerik üreticilerinin çalışmalarını korumak için AI botlarının platformdaki içerikleri taramasını aktif olarak engellemeye başladı.

G. Yaratıcı Hakları ve Telif Mücadelesi

  • Anthropic, Claude’un eğitiminde kullanıldığı iddia edilen milyonlarca korsan kitap nedeniyle açılan davada 1,5 milyar dolarlık uzlaşmayı kabul etti.

  • Sony Music, Udio’ya karşı yürüttüğü davaya 30 binden fazla ses kaydını kapsayan yeni telif iddiaları ekledi.

  • 404 Media, Suno’nun model eğitimi için YouTube, Deezer ve Genius gibi platformlardan veri topladığına işaret eden belgeler yayımladı.


Yazıyı okuduğunuz için teşekkür ederim. Umarım amaçladığım gibi bir çırpıda güzel özet olmuştur. Yapay zekâ gündemini yakından takip etmenin çok kıymetli olduğuna inanıyorum. Bu nedenle her yeni ayda bu içeriği hazırlayıp sizlere paylaşacağım.

İyi çalışmalar diliyorum.

Enis Erdem Yurdatapan

enis@experinn.com

experinn.com