7×7 Global Yapay Zekâ Gündemi: Haziran Ayında Neler Oldu?

Herkese merhabalar,

Bu yazıyla birlikte yeni bir seriye başlıyorum. 7×7 Global Yapay Zekâ Gündemi’nde her ayın ilk yazısında, önceki ay boyunca dikkatimi çeken 49 gelişmeyi 7 ana başlık altında toplayacağım.

İlk sayıda birlikte Haziran ayına göz atacağız. AI devlerinin yarışından model ve çip gündemine, devletlerin hamlelerinden regülasyonlara, iş dünyasından AI ajanlarına, sektörel uygulamalardan eğitim, kültür ve topluma uzanan gelişmeler yer alıyor.

---

Yazıya geçmeden önce Experinn 'den kısa bir bilgilendirme yapmak istiyorum. Pazartesi ve Salı günü özel bir bankanın çalışanlarıyla online Yapay Zekâ Tabu oyunu seansları düzenledik. Toplamda 12 seansta 100'den fazla katılımcıyla yaptığımız programda, hep birlikte yapay zekâ terimlerini anlattığımız, tahmin etmeye çalıştığımız ve öğrendiğimiz çok keyifli bir aktivite oldu. Tüm programı ise kendi geliştirdiğimiz bir dijital ürün üzerinden yönettik.

Bu ve bunun gibi birçok farklı eğitim ve atölye çalışması ile birlikte kurumsal şirketlere yönelik programlarımıza devam ediyoruz. Programlarımızla ilgili detaylı bilgi edinmek isterseniz web sitemizden inceleyebilirsiniz. http://experinn.com/ Her türlü sorunuz için de direk benimle iletişime geçebilirsiniz.

Hazırsanız "7×7 Global Yapay Zekâ Gündemi: Haziran Ayında Neler Oldu?" yazımın başlıklarına geçelim.

1. AI Devlerinin Yarışı, Model Gündemi, Çipler ve AI Altyapısı

1. OpenAI’dan Çip Geliştirme Hamlesi: OpenAI, Broadcom desteğiyle geliştirdiği ilk AI işlemcisi Jalapeño’yu ile tanıttı.

2. Anthropic’ten Recursive Self-Improvement Uyarısı: Anthropic, AI sistemlerinin yeni AI sistemlerinin gelişimini hızlandırmaya başladığını açıkladı.

3. Nvidia’dan Su Tüketimini Azaltacak Yeni Sistem: Nvidia, Rubin altyapısını fansız ve kapalı devre sıvı soğutmayla çalışacak şekilde tasarladı.

4. Açık Modellerde Güvenlik Sorunu: Meta ve Google modellerindeki bazı güvenlik önlemlerinin halka açık araçlarla kaldırılabildiği ortaya çıktı.

5. Frontier Modellere Hükümet İncelemesi: ABD hükümeti, Anthropic ve OpenAI’ın en güçlü modellerinin yayın süreçlerine müdahil oldu.

6. SpaceX’ten AI Kodlama Hamlesi: SpaceX, Cursor’un geliştiricisi Anysphere’i 60 milyar dolara satın aldı.

7. Google AI Liderlerini Kaybediyor: Google yapay zekâ sistemlerinin kuruluşundan beri yer alan önemli AI araştırmacıları OpenAI ve Anthropic’e geçti.

---

2. AI Regülasyonu, Güvenlik ve Sorumluluk

1. Siber Güvenlik Uzmanlarından Model Kısıtlamalarına İtiraz: 100’den fazla uzman, Anthropic modellerine getirilen erişim kısıtlamalarının kaldırılmasını istedi. Keza bugün gelen bilgiye göre model yarın kısmen erişime açılacak.

2. New York’tan Sentetik Oyunculara Etiket Zorunluluğu: New York, reklamlarda kullanılan AI üretimi oyuncuların açıkça belirtilmesini zorunlu tuttu.

3. AI Fiyatlandırmasına Kartel Suçlaması: Kaliforniya’daki akaryakıt şirketleri, AI kullanarak fiyatları koordine etmekle suçlandı.

4. Bernie Sanders’tan AI Vergisi Önerisi: Sanders, büyük AI şirketlerinden hisseleri üzerinden tek seferlik vergi alınmasını önerdi.

5. Avrupa’dan AI Üretimi Sahte Görüntülere Yasak: Avrupa Parlamentosu, sahte çıplak görüntüler üreten AI uygulamalarını yasakladı.

6. Anthropic’ten Koordineli Yavaşlama Önerisi: Anthropic, riskler artarsa büyük AI laboratuvarlarının model geliştirmeyi birlikte durdurabilmesini istedi.

7. OpenAI’dan Seçim Güvenliği Önlemleri: OpenAI, ChatGPT’nin siyasi ikna, manipülasyon ve yanlış bilgi amacıyla kullanılmasını sınırlayan yeni kurallar açıkladı.

---

3. Devletlerin AI Hamleleri ve Ülkeler Arası Yarış

1. Polonya’dan ElevenLabs’e Stratejik Yatırım: Polonya devlet bankası, ElevenLabs’e 11 milyon dolar yatırım yaptı.

2. ABD’den OpenAI’a Ortaklık Sinyali: ABD hükümetinin OpenAI’dan doğrudan pay alması gündeme geldi.

3. Kanada’dan Ulusal AI Stratejisi: Kanada, AI kullanımını 2034’e kadar %60’a çıkarmayı hedefleyen AI for All programını başlattı.

4. Çin’den AI Çalışanlarına Seyahat Kısıtlaması: Çin, bazı üst düzey AI araştırmacıları ve yöneticilerinin yurt dışına çıkmasını izne bağladı.

5. ABD ve Japonya’dan 1 Milyar Dolarlık AI Ortaklığı: İki ülke, AI destekli bilimsel araştırmalara ve işlem altyapısına birlikte yatırım yapacak.

6. Estonya’dan AI Ajanlarına Resmî Kimlik: Estonya, ajanların kimin adına ve hangi yetkilerle çalıştığını gösterecek dijital kimlikler hazırlıyor.

7. Norveç’ten Çocuklara AI Kısıtlaması: Norveç, 6–13 yaşındaki öğrencilerin üretken AI kullanımını büyük ölçüde yasaklıyor.

---

4. Yapay Zekânın İş Dünyasındaki Gerçek Sınavı:

1. Meta’nın AI Yapılanmasında Çalışan Krizi: Meta’nın 6.500 kişilik Applied AI birimi belirsiz görevler ve kariyer yolları nedeniyle çalışan tepkisiyle karşılaştı.

2. ABD’den Çalışanlara 500 Milyon Dolarlık AI Programı: RAISE US, AI’dan etkilenen çalışanlar için eğitim, ücret sigortası ve kariyer desteği sunacak.

3. AI İşe Alımında Ayrımcılık Riski: Stanford araştırması, AI tarama araçlarının adaylar arasında ırksal eşitsizlik yaratabildiğini gösterdi.

4. Uber’dan AI Harcamalarına Fren: Uber, artan token maliyetleri nedeniyle AI yatırımlarının sağladığı iş değerini sorgulamaya başladı.

5. Starbucks’tan Başarısız AI Denemesi: Starbucks, ürünleri doğru tanıyamayan AI envanter aracını dokuz ay sonra kullanımdan kaldırdı.

6. Claude Code’da Uzmanlık Avantajı: Anthropic’in 400 bin oturumluk araştırması, deneyimli kullanıcıların AI’dan daha başarılı sonuçlar aldığını gösterdi.

7. Ford’dan İnsan Uzmanlığına Geri Dönüş: Ford, otomasyon kalite sorunlarını çözemeyince 350 deneyimli mühendisi yeniden işe aldı.

---

5. AI Ajanları ve Yeni İş Modelleri

1. İnternette İnsan Trafiği İkinci Sıraya Düştü: Botlar ve AI ajanları ilk kez web trafiğinin çoğunluğunu oluşturdu.

2. Codex’e Göstererek İş Öğretme Dönemi: Record & Replay, kullanıcıların Mac üzerinde yaptığı işlemleri izleyerek yeniden kullanılabilir iş akışlarına dönüştürüyor.

3. Gopuff’tan Hazır Alışveriş Sepeti: Gopuff, müşterilerin geçmiş davranışlarına ve bulunduğu konuma göre ihtiyaçlarını önceden tahmin ediyor.

4. Shift’ten Temizlik Karşılığında Eğitim Verisi: Shift, evlerde çekilen görüntüleri robotik AI eğitiminde kullanmak karşılığında ücretsiz temizlik sunuyor.

5. Visa ve Replit’ten Ajan Ödemeleri Ortaklığı: Visa ve Replit, AI ajanlarının kullanıcılar adına ödeme yapabileceği bir altyapı geliştiriyor.

6. Microsoft’tan Sürekli Çalışan Kişisel Ajan: Scout, Teams, Outlook, OneDrive ve SharePoint üzerinde arka planda görev yürütebiliyor.

7. Mastercard’dan Ajanlar Arası Ödeme Sistemi: Mastercard, AI ajanlarının veri ve hizmet satın alırken birbirlerine ödeme yapabilmesini sağlıyor.

---

6. Fiziksel Yapay Zekâ ve Sektörel Uygulamalar

1. FIFA’dan 48 Takıma Ücretsiz AI Analizi: Dünya Kupası’na katılan bütün takımlar Football AI Pro sistemine erişebilecek.

2. Japon Çiftçiden Codex Destekli Tarım Araçları: Çiftçi Hiroki Tomiyasu, hastalık tespiti ve sera yönetimi için ChatGPT ve Codex kullanarak çalıştığını paylaştı.

3. Y Combinator’da Physical AI Yükselişi: Son dönemdeki her sekiz girişimden biri fiziksel ürünler, robotlar veya endüstriyel sistemler geliştiriyor.

4. Midjourney’den Medikal Görüntüleme Hamlesi: Midjourney, insan vücudunu ultrasonla üç boyutlu görüntüleyecek yeni bir tarayıcı geliştiriyor.

5. Stanford Öğrencilerinden Codex ile Sürücüsüz Araç: Öğrenciler, Codex ve açık kaynak modellerle bir ay içinde sürücüsüz golf arabası geliştirdi.

6. OpenAI’dan Nadir Hastalıkların Teşhisine Destek: OpenAI modeli, daha önce tanı konulamayan 18 çocukluk hastalığının belirlenmesine yardımcı oldu.

7. Claude’dan Robot Köpeğe Yazılım Desteği: Claude, robot köpeği kontrol etmek için gereken yazılım görevlerini bağımsız olarak tamamladı.

---

7. Eğitim, Kültür ve Toplumda Yapay Zekâ

1. Üniversitelerde AI Lisans Programları Başlıyor: ABD’deki bazı üniversiteler yapay zekâyı bağımsız bir lisans alanına dönüştürüyor.

2. A24 ve Google DeepMind’dan Sinemada AI Ortaklığı: İki taraf, film yapımcılarıyla birlikte yeni üretim araçları ve iş akışları geliştirecek.

3. Refik Anadol ve Efsun Erkılıç’tan Dünyanın İlk AI Sanat Müzesi: Dataland Google desteğiyle, Los Angeles’ta kapılarını ziyaretçilere açtı.

4. Papa’dan AI Etiği Görüşmesi: Papa Leo, Anthropic kurucularından Christopher Olah ile AI güvenliği, insan onurunu görüştü ve sonrasında kapsamlı bir paylaşım yayınladı.

5. Amazon MGM’den AI Destekli Animasyon Dizileri: Amazon MGM, üretim süreçlerinde generatif AI kullanılacak üç yeni dizi sipariş etti.

6. Ozzy Osbourne’un AI Hologramı Sahneye Çıkıyor: Dijital performans, sanatçı hakları ve ölüm sonrası temsil tartışmalarını yeniden gündeme getirdi.

7. Amerikalılarda AI Güveni %16’da Kaldı: Pew araştırmasına göre toplumun büyük bölümü AI’ın gelecekte olumlu etkisinden emin değil.

Yazıyı okuduğunuz için teşekkür ederim. Umarım amaçladığım gibi bir çırpıda güzel özet olmuştur. Yapay zekâ gündemini yakından takip etmenin çok kıymetli olduğuna inanıyorum. Bu nedenle her yeni ayda bu içeriği hazırlayıp sizlere paylaşacağım.

İyi çalışmalar diliyorum.

Enis Erdem Yurdatapan

enis@experinn.com

experinn.com